Βαρύτητα και βάρος

Νίκος Παπάζογλου - Βαριά Βαλίτσα | Official Audio Release (HQ) - YouTube

Πόσοι έχουμε ακουστά τον Ντάνκαν Μακντάγκαλ; Σαν όνομα μπορεί να μη μας λέει κάτι, εκτός και αν το γκουγκλάρουμε και δούμε ότι το 1901 έκανε τα πρώτα πειράματα για να στηρίξει τη θεωρία του που αφορούσε το βάρος την ψυχής, ότι απαντάται στον αριθμό των 21 γραμμαρίων. Βέβαια, αν και στη συνέχεια αμφισβητήθηκε από την επιστημονική κοινότητα η θεωρία αυτή. Όμως στη συνειρμική  λογική και την ποπ κουλτούρα βρήκε πρόσφορο έδαφος, μέχρι που έγινε και ταινία.   

Μάτια ανοίγουν. Μάτια κλείνουν. Κουμπιά πατιούνται. Τα ζυγά κυκλοφορούν. Οι ζυγοί λύνονται. Για τους άλλους Ζυγούς δε γνωρίζω αρκετά ευτυχώς η δυστυχώς. Τέτοιο καιρό πολλούς τους απασχολούν οι ζυγαριές. Τα κιλά που αναγράφουν και πώς θα πέσουν για να βγουν κορμάρες στις παραλίες. Και να μη βγαίνουν οι ανασφάλειες της εξωτερικής εμφάνισης, αλλά να μπουν σε ένα γρήγορο και καθόλα αποτελεσματικό πρόγραμμα απώλειας βάρους, έστω και καθυστερημένα. Ειρωνεία; Άλλοι στα πρόθυρα του λιμού και άλλοι στην προσπάθεια της λιμοκτονίας και της ολικής επαναφοράς στην ιδανική εικόνα της αποδοχής. Και δε λαμβάνουν υπόψη τη σοφή κουβέντα, ότι πέφτει σηκώνεται. Μα κιλό θα είναι, μα μόριο, μα  κουβέντα, μα ευρώ, μα σταυρός, εμείς το σηκώνουμε. Γιατί αντέχουμε να προσέχουμε για να μην έχουμε! Προβλήματα και περιττά βάρη. Τα προβλήματα που να μας αφορούν να είναι οι βαριές βαλίτσες μας και πως να τις κλείνουμε πάντα μακάρι. Και μακάριοι να φεύγουμε για άλλους τόπους και διακοπές. Αλλά,  το εισιτήριο επιστροφής και όχι καταστροφής, θα μας θυμίζει ότι όταν θα γυρίσουμε με το καλό, τα θέματα και τα αναθέματα θα είναι ακόμα εδώ!

Ο Κούντερα μπορεί να έγραψε την αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι, αλλά με το δυσβάσταχτο βάρος του γίνε ή του μείνε, δεν ασχολήθηκε κανείς. Ναι δε δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στη διαδικασία της διαμόρφωσης της ταυτότητας, παρά μόνο όσον αφορά τις αισθητικές και ηθικές παρεκκλίσεις. Και αυτό συνήθως κατόπιν εορτής και όχι δοκιμής. Αλλά σε τι συνίσταται το ειδικό βάρος; Στον αριθμό που από Σεπτέμβρη με το καλό θα αντικαταστήσει όλους τους αριθμούς που μας ταυτοποιούν;  Στη φυσική η απάντηση αφορά το λόγο του βάρους ενός σώματος προς τον όγκο του, ή προς το βάρος ίσου όγκου  νερού απεσταγμένου σε θερμοκρασία τεσσάρων βαθμών Κελσίου. Εκτός φυσικής, στους κοινούς θνητούς και την ανάλογη αντίληψη των καταστάσεων των σωμάτων, ιδρώτας και ενυδάτωση. Και φυσικά κανένας εφησυχασμός. Τι κι αν ο πρωθυπουργός συνιστά την ολιστική προσέγγιση της ζωής. Πως γίνεται κάποιος ζεν, όταν τα λεφτά δεν; Δε φτάνουν ούτε για ζήτω, ούτε για το γέμισμα του ρεζερβουάρ και την πληρωμή των κοινοφελών υποχρεώσεων. Η αντιμετώπιση της ακρίβειας  φέρει όλο το βάρος του άγχους που ζει ο καθένας για να τα βγάλει πέρα. Όχι στους πέρα κάμπους, αλλά μέρα με τη μέρα. Έτσι οι περισσότεροι στην πίεση, με τα νεύρα στο κόκκινο να ξεσπούν δεξιά και αριστερά αδιακρίτως και χωρίς ιδιαίτερο λόγο, αρκεί να τους δοθεί η υποψία της αφορμής και της αδικίας για να βγουν εκτός εαυτού. Αφού λεφτά δεν υπάρχουν στις δικές τους τσέπες, αλλά στων άλλων, που τα επιδεικνύουν ξεδιάντροπα,  δε μένει παρά να περιμένουμε στο προσεχές μέλλον όχι το λυκαυγές, αλλά τα χειρότερα. Γιατί μπορεί η άρση βαρών να ήταν από τα πρώτα ολυμπιακά αθλήματα που μας έκανε εθνικά υπερήφανους, (τυχαίο δε νομίζω!), αλλά πόσο να κάτσει κανείς κάτω από την μπάρα; Δεν ηχεί και το καμπανάκι της λήξης. Δε σφυράει κλέφτικα ο διαιτητής το πέναλτι ή το ημίχρονο. Και η ανισορροπία μας παίρνει από κάτω παραμάζωμα. 

Το ουδείς αναντικατάστατος στους ανθρώπους που έχουν ουσία και δίνουν απλόχερα ψυχή δεν ισχύει. Μόνο για όσα και όσους μετριούνται στην κατανάλωση και δεν έχουν σημασία ισχύει. Γιατί οι άνθρωποι που έχουν στιγματίσει τη ζωή μας, όταν φεύγουν μια για πάντα,  σκοτεινιάζει την ύπαρξη μας η απουσία τους. Γιατί μαζί τους παίρνουν την ενέργεια και το φως που εκπέμπουν και έδινε τέτοια λάμψη στην μεταξύ μας συνύπαρξη. Εκείνοι που μένουν πίσω και τους κοστίζει διπλά η εδώ παρουσία και η μη αναστρεφόμενη απουσία του άλλου και το νιώθουν σαν πληγή που δεν κλείνει, αυτοί κάπως αντιλαμβάνονται την έννοια του αναντικατάστατου. Γιατί αναπόφευκτα όλα τα άλλα και όλοι οι άλλοι φαντάζουν σα να προσπαθούν να αναπληρώσουν τη λάμψη του ήλιου με τη λάμψη των κεριών, τα υπόθετα και τα υποκατάστατα. Αλλά κάτι τέτοιο το καταλαβαίνει κάποιος στο βάθος του χρόνου και του πόνου. Γιατί τότε αναμετριέται το ειδικό βάρος της ύπαρξης με τη συνέχεια της μη αναπλήρωσης και την ανασφάλεια της συμπλήρωσης και της μη εκπλήρωσης. Γιατί στην υπαρξιακή αγωνία όπως δεν υπάρχουν αναπληρωματικές γωνίες, αλλά μόνο συμπληρωματικές και παραπληρωματικές, έτσι ακριβώς στο πλήρωμα του χρόνου κανείς που σημαίνει, δεν περισσεύει και για αυτό επί της ουσίας δεν αντικαθίσταται.

Steven Wilson - Nowhere Now - YouTube