Χαράς το ξαρέσκι
Ο αέρας των ημερών, αντί να με ημερώνει με εξοργίζει, σχεδόν με εξορίζει. Ακόμα κι αν δεν έχουν γράψει το όνομα μου σε 6000 όστρακα, παίρνω τους δρόμους, εσύ την πληρώνεις καημένε μου σκύλε. Τα καράβια δεμένα πια εδώ στα λιμάνια. Αλλά εγώ δε μένω πια εδώ. Δε μπορώ να κλειστώ μέσα. Σκέφτομαι τον τύπο στην Αμοργό που υποφέρει από περιτονίτιδα και δεν έχει τρόπο να μεταφερθεί σε νοσοκομείο. Γιατί οι δίνες που δημιουργούνται δε διευκολύνουν την προσέγγιση ούτε από αέρος. Καθώς χανόμαστε μέσα στα στενά, πατάω φυλλάδια υποψηφίων για τις επικείμενες δημοτικές εκλογές. Τα ξεκολλάω από τις σόλες των παπουτσιών μου και τα πετάω, όταν επιτέλους βρίσκω τον πρώτο κάδο ανακύκλωσης. Μου πήρε ώρα, ήμασταν στην κατηφόρα. Καθώς συνεχίζω, χαζεύω ερειπωμένα παλιά αρχοντικά με θέα θάλασσα. Και σκέφτομαι όλα αυτά που αλλάζουν για να μείνουν ίδια.
Απουσία οράματος, αυτό αποτελεί άλλη μια σύγχρονη ασθένεια. Ή τουλάχιστον έτσι θέλουν να μας πείσουν. Ότι δε βλέπουμε ή δεν πρέπει να έχουμε οράματα.
Η ιστορία όμως τα λέει αλλιώς.
Ο πολιτισμός της πέτρας χάρη στην αισθητική του τοπίου καθορίστηκε και καθόρισε τα Ανώγεια. Εκεί που για να κτίσουν ακούγανε τις πέτρες. Όταν η ιδιαιτερότητα του ελεύθερου χρόνου παντρεύτηκε την παράδοση. Η Άνω Γη συνάντησε την ενότητα στον πολιτισμό. Η έλλειψη νερού δε την ανέκοψε.
Αναρωτιέμαι πόσοι από αυτούς τους υποψηφίους γνωρίζουν την ιστορία του Γιώργη Κλάδου του Νέστορα της αυτοδιοίκησης.
Κουμουνιστής στην παρανομία με εξορίες, σε μία από αυτές νομίζω στον Αι Στράτη, έδινε τσιγαρόχαρτα και χαρτοσακούλες στον Μενέλαο Λουντέμη για να γράφει. Δήμαρχος Ανωγείων εκλέχθηκε πρώτα από καραμπόλα το 1965-1967 και μετά από τη δικτατορία στη μεταπολίτευση από το 1974-1990. Το ελάττωμα που του προσκομίζουν: ότι ήταν λακωνικός. Άφηνε τα έργα του να μιλούν. Και μιλούν ακόμα, όχι σαν απλός απόηχος, αλλά σαν ζωντανές μαντινάδες.
Δε διακήρυξε μόνο αλλά έθεσε τις βάσεις για την τοπική ολοκληρωμένη ανάπτυξη τη δεκαετία του 70. Η λογική του παζλ. Παρότι το 1976 προηγήθηκαν οι συναυλίες με τον Λεοντή, τον Ξυλούρη και την Τσανακλίδου, γνωστός έγινε γιατί το 1979 έφερε με τον τρόπο του τον Χατζιδάκι και έκαναν τις Μουσικές γιορτές των Ανωγείων και τις άλλες δράσεις της "Μουσικής Ακαδημίας Κρήτης". Η συνειδητοποίηση του πως ένας απλός πολίτης μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη του τόπου του, διαπέρασε στους Ανωγειανούς και συνετέλεσε στη δημιουργία ανθρώπινων σχέσεων και δομών.
Με τη συμβολή του Σακελλαράκη έγινε η ανασκαφή των σπηλαίων του Ιδαίου Άντρου και των Μελιδονιών. Και χάρη στην πρωτοπορία του σήμερα υπάρχει το Φυσικό Πάρκο του Ψηλορείτη.
Το 1984 επικοινώνησε με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης τον Παπαμαστοράκη που σε συνεργασία με το ινστιτούτο Max Planck διάλεξαν μετά από υπόδειξη του Κλάδου τον Ψηλορείτη για να θεμελιωθεί το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα. Όπου σήμερα τρέχει το πείραμα Πασιφάη!
Με τον Πετράκη προχώρησε την αναστήλωση και αποκατάσταση των μητάτων.
Η δημιουργία του παιδικού σταθμού, του πρώτου ΚΑΠΗ στην Κρήτη, το εικαστικό εργαστήρι για παιδιά σε συνεργασία με την εικαστικό Χουλάκη, το πολύκεντρο πολιτισμού, ο σύνδεσμος των τοπικών ενώσεων Κρήτης, η αναπτυξιακή θεσμοθέτηση της τοπικής αυτοδιοίκησης, το αναπτυξιακό κέντρο Α.Κ.Ο.Μ.Μ., το ερευνητικό κέντρο ζωονόσων ήταν κάποιες από τις προτάσεις και πρωτοβουλίες του Κλάδου που κατόπιν υιοθετούνταν από την κεντρική διοίκηση. Αν ήταν έτοιμη!
Η διεθνής απήχηση δεν ήταν λοιπόν συμπτωματική, όπως δεν ήταν και η εντός της Ελλάδας παραγνώριση του. Ας όψονται τα κόμματα και τα ευτελή "αποκόμματα" που θέτουν τα προσκόμματα.
Οι σκέψεις γύριζαν στον Κλάδο, ενώ τα βήματα με έβγαλαν στα βοτσαλάκια. Και εκεί μπροστά στη σιδερόφρακτη είσοδο του Σηραγγίου απάγκιαζαν τρείς γάτες. Χειμώνας και εγκατάλειψη. Για άλλη μια φορά μη προσβάσιμη η ιστορία. Η πρόσφατη και η πιο παλιά. Η σπηλιά του Παρασκευά...
Θα πέσει αύριο ο αέρας. Ίσως αλλάξει η φορά. Το αύριο θα είναι θεμελιωμένο στο σήμερα. Και το σήμερα... χαράς το ξαρέσκι!
* Περισσότερα για τον Γιώργη Κλάδο
"Γιώργης Κλάδος: Ένας δημιουργικός καινοτόμος πολίτης" (youtube.com)
Απουσία οράματος, αυτό αποτελεί άλλη μια σύγχρονη ασθένεια. Ή τουλάχιστον έτσι θέλουν να μας πείσουν. Ότι δε βλέπουμε ή δεν πρέπει να έχουμε οράματα.
Η ιστορία όμως τα λέει αλλιώς.
Ο πολιτισμός της πέτρας χάρη στην αισθητική του τοπίου καθορίστηκε και καθόρισε τα Ανώγεια. Εκεί που για να κτίσουν ακούγανε τις πέτρες. Όταν η ιδιαιτερότητα του ελεύθερου χρόνου παντρεύτηκε την παράδοση. Η Άνω Γη συνάντησε την ενότητα στον πολιτισμό. Η έλλειψη νερού δε την ανέκοψε.
Αναρωτιέμαι πόσοι από αυτούς τους υποψηφίους γνωρίζουν την ιστορία του Γιώργη Κλάδου του Νέστορα της αυτοδιοίκησης.
Κουμουνιστής στην παρανομία με εξορίες, σε μία από αυτές νομίζω στον Αι Στράτη, έδινε τσιγαρόχαρτα και χαρτοσακούλες στον Μενέλαο Λουντέμη για να γράφει. Δήμαρχος Ανωγείων εκλέχθηκε πρώτα από καραμπόλα το 1965-1967 και μετά από τη δικτατορία στη μεταπολίτευση από το 1974-1990. Το ελάττωμα που του προσκομίζουν: ότι ήταν λακωνικός. Άφηνε τα έργα του να μιλούν. Και μιλούν ακόμα, όχι σαν απλός απόηχος, αλλά σαν ζωντανές μαντινάδες.
Δε διακήρυξε μόνο αλλά έθεσε τις βάσεις για την τοπική ολοκληρωμένη ανάπτυξη τη δεκαετία του 70. Η λογική του παζλ. Παρότι το 1976 προηγήθηκαν οι συναυλίες με τον Λεοντή, τον Ξυλούρη και την Τσανακλίδου, γνωστός έγινε γιατί το 1979 έφερε με τον τρόπο του τον Χατζιδάκι και έκαναν τις Μουσικές γιορτές των Ανωγείων και τις άλλες δράσεις της "Μουσικής Ακαδημίας Κρήτης". Η συνειδητοποίηση του πως ένας απλός πολίτης μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη του τόπου του, διαπέρασε στους Ανωγειανούς και συνετέλεσε στη δημιουργία ανθρώπινων σχέσεων και δομών.
Με τη συμβολή του Σακελλαράκη έγινε η ανασκαφή των σπηλαίων του Ιδαίου Άντρου και των Μελιδονιών. Και χάρη στην πρωτοπορία του σήμερα υπάρχει το Φυσικό Πάρκο του Ψηλορείτη.
Το 1984 επικοινώνησε με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης τον Παπαμαστοράκη που σε συνεργασία με το ινστιτούτο Max Planck διάλεξαν μετά από υπόδειξη του Κλάδου τον Ψηλορείτη για να θεμελιωθεί το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα. Όπου σήμερα τρέχει το πείραμα Πασιφάη!
Με τον Πετράκη προχώρησε την αναστήλωση και αποκατάσταση των μητάτων.
Η δημιουργία του παιδικού σταθμού, του πρώτου ΚΑΠΗ στην Κρήτη, το εικαστικό εργαστήρι για παιδιά σε συνεργασία με την εικαστικό Χουλάκη, το πολύκεντρο πολιτισμού, ο σύνδεσμος των τοπικών ενώσεων Κρήτης, η αναπτυξιακή θεσμοθέτηση της τοπικής αυτοδιοίκησης, το αναπτυξιακό κέντρο Α.Κ.Ο.Μ.Μ., το ερευνητικό κέντρο ζωονόσων ήταν κάποιες από τις προτάσεις και πρωτοβουλίες του Κλάδου που κατόπιν υιοθετούνταν από την κεντρική διοίκηση. Αν ήταν έτοιμη!
Η διεθνής απήχηση δεν ήταν λοιπόν συμπτωματική, όπως δεν ήταν και η εντός της Ελλάδας παραγνώριση του. Ας όψονται τα κόμματα και τα ευτελή "αποκόμματα" που θέτουν τα προσκόμματα.
Οι σκέψεις γύριζαν στον Κλάδο, ενώ τα βήματα με έβγαλαν στα βοτσαλάκια. Και εκεί μπροστά στη σιδερόφρακτη είσοδο του Σηραγγίου απάγκιαζαν τρείς γάτες. Χειμώνας και εγκατάλειψη. Για άλλη μια φορά μη προσβάσιμη η ιστορία. Η πρόσφατη και η πιο παλιά. Η σπηλιά του Παρασκευά...
Θα πέσει αύριο ο αέρας. Ίσως αλλάξει η φορά. Το αύριο θα είναι θεμελιωμένο στο σήμερα. Και το σήμερα... χαράς το ξαρέσκι!
* Περισσότερα για τον Γιώργη Κλάδο
"Γιώργης Κλάδος: Ένας δημιουργικός καινοτόμος πολίτης" (youtube.com)
Σχόλια