Του λάθους, του ύψους ή του βάθους!

Ψαραντώνης - Ο Δίας (Ύμνος στον Ψηλορείτη) | Official Audio Release - YouTube

"...άντε να δώσουμε άφτι, να ξεκινήσουμε μία καινούργια σελίδα με αγάπη και ομόνοια σβήνοντας όλα όσα μας κρατούν πίσω".

Ίσως μια από τις ωραιότερες φράσεις που διάβασα ή άκουσα τις τελευταίες μέρες. Φράση κλειδί προκειμένου να σβήσει, στα πλαίσια του σασμού μια βεντέτα, που κρατούσε τριάντα χρόνια. Σασμός για όσους δε γνωρίζουν, είναι η διαμεσολάβηση σεβαστών προσωπικοτήτων μεταξύ ορεσίβιων οικογενειών που είναι στα μαχαίρια. Άνθρωποι με χαρακτήρες ανάλογοι του βραχώδη τόπου τους. Σκληροτράχηλοι και ενίοτε αγύριστα κεφάλια μέσα από συζητήσεις και διαπραγματεύσεις ατελείωτων ωρών μαλακώνουν και μπαίνουν στη διαδικασία να δουν με τα μάτια του άλλου, να μιλήσουν με τη φωνή του και να δώσουν τόπο στην οργή για να βρουν την ειρήνη τόσο μέσα τους, όσο και στον τόπο τους. Απλοί άνθρωποι, του μόχθου, για τους πολλούς αγράμματοι, μέχρι τότε θεωρούσαν καθήκον και τιμή τους και καμάρι τους να στείλουν στο χώμα τον άλλον, ή να μπουν στη φυλακή προσπαθώντας το. Το αδιανόητο ήταν για τον δικό τους κώδικα τιμής και ζωής αυτονόητο. Για τους πολλούς μάλλον ακαταλαβίστικό ακούγεται το γεγονός ότι στο βωμό αυτής της βεντέτας, τόσο αίμα χύθηκε. Αρκετοί για να ξεφύγουν από τα δεσμά της βεντέτας φυγαδεύτηκαν στη ξενιτιά. Και αλήθεια ποιος ξέρει  το γιατί ξεκίνησε;

Μπορεί για πολιτικές αντιδικίες, αλλά πιο πιθανό μου φαίνεται ότι η υπόθεση  αφορούσε ερωτική απόρριψη. Στα Ανώγεια, γιατί εκεί τοποθετείται χωρικά αυτή η βεντέτα, για όσους δε γνωρίζουν από τη μεταπολίτευση μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ογδόντα εκλεγόταν ένας δήμαρχος που άκουγε στο όνομα Κλάδος Γεώργιος. Μεγάλο κεφάλαιο της σύγχρονης ιστορίας, όχι μόνο της Κρήτης, αλλά και όλης της Ελλάδας. Αλλά όπως όλα τα ανιδιοτελή της κεφάλαια, αγνοημένο και παραγνωρισμένο. Ίσως δε γνωρίζετε, ότι χάρη σε εκείνον τα Ανώγεια απέκτησαν τρεχούμενο νερό, αντλήθηκαν πέραν του νερού τα πρώτα κονδύλια από τα ευρωπαϊκά πακέτα Ντελόρ στην Ελλάδα, η Κρήτη χωρίστηκε σε περιφέρειες,  άνοιξαν τα πρώτα συντεχνιακά μαγαζιά από πρώην χίπιδες που κατοικούσαν σε σπηλιές στα Μάταλα. Όπως επίσης, άρχισε η συνεργασία του Πανεπιστημίου Κρήτης με την τότε τοπική αυτοδιοίκηση προκειμένου να αναγερθεί το αστεροσκοπείο του Σκίνακα στο οποίο ακόμα τρέχει το διεθνές πρόγραμμα Αριάδνη σε συνεργασία με άλλα πανεπιστήμια, προκειμένου να καθαριστεί  το περίφημο τηλεσκόπιο Χάμπλ από τη περιρρέουσα λανθάνουσα και απατηλή αστρόσκονη, που εμποδίζει την ακρίβεια της διόπτευσης άστρων, μαύρων τρυπών και τη διευκόλυνση της χαρτογράφησης και της χρονολόγησης του σύμπαντος. Και αν νομίζετε ότι τελειώνει εδώ η συμβολή του Κλάδου, πλανάσθε πλάνη οικτρά. Δεν είναι τυχαίο ότι στις αρχές του 80, όταν ταξίδευαν στην Ευρώπη Έλληνες πολιτικοί οι "ομότεχνοι" τους, τους ρωτούσαν για τρείς ανθρώπους τον παππού της δημοκρατίας, τον εθνάρχη και τον Κλάδο. Από που και ως που για τον Κλάδο θα απορήσετε είμαι σίγουρη. Μα πολύ απλά γιατί τους πήρε τη μπουκιά μέσα από το στόμα και έδωσε να φάνε πολλοί στα Ανώγεια, γιατί δεν έβαλε τα λεφτά που εξασφάλισε στη τσέπη του. Τα έργα και οι ημέρες του είχαν ως αποτέλεσμα πέρα από τα προαναφερόμενα, να αποκτήσουν τα πρώτα ΚΑΠΗ, πριν να θεσμοθετηθούν στον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο, δημιούργησε ένα πολυκέντρο Νεολαίας και ανέδειξε το χωριό των Ανωγείων σε Πανεπιστημιακό χωριό, όπου δίδονταν τα πρώτα θερινά μαθήματα. Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψιν ότι η βάση της οικονομίας του τόπου του είναι η κτηνοτροφία, ίδρυσε το πρώτο κέντρο Ζωονόσων και ηγήθηκε των δράσεων εναντίον των ζωοκλοπών. Αλλά αυτή που ήταν η πιο καταλυτική του συμβολή ήταν η πολιτιστική ανάσα που έδωσε στη γη του. Εκτός της ίδρυσης του αρχαιολογικού Πάρκου του Ψηλορείτη και τις ανασκαφές που έγιναν στο Ιδαίον Άντρον και τη Ζώμυνθο, βοήθησε στην αποκατάσταση των Μητάτων του Ψηλορείτη. Βέβαια, πιο γνωστή του πολιτιστική συμβολή αφορούσε την καθιέρωση σε συνεργασία με τον συνθέτη Μάνο Χατζιδάκι  των Μουσικών Γιορτών των Ανωγείων από όπου πέρασαν ονόματα όπως Σαββόπουλος, Μικρούτσικός, Θεοδωράκης, Καραίνδρου, Ξυλούρης, Τσανακλίδου, Κούτρας και τόσοι άλλοι καλλιτέχνες φιλοξενήθηκαν στα ταπεινά σπίτια του χωριού , γιατί δεν υπήρχαν οι αντίστοιχες υποδομές. Αλλά τι τα θες, στην Ελλάδα δε τον γνωρίζουμε γιατί δεν έκανε δημόσιες σχέσεις, ήταν απασχολημένος με το να κάνει έργο  και γιατί ήταν βαθιά αριστερός, του εσωτερικού με τις εξορίες του και τα συναφή του. Άλλωστε, χαρακτηριστικό είναι ότι στον Αι Στράτη προμήθευε στον Λουντέμη τσιγαρόχαρτα για να γράφει τα κείμενα του. Τι να κάνουμε τα Ανώγεια πιο γνωστά θα είναι για τις βεντέτες, τα φονικά και τον Λουδοβίκο τους, που δε θα υπήρχε αν δεν υπήρχε ο δήμαρχος που προαναφέραμε.  Δεν ξέρω ποιο από όλα όσα μνημόνευσα με συγκινεί πιο πολύ. Ίσως αυτό που δεν έγραψα ακόμη. Χάρη σε εκείνον έγινε η απελευθέρωση 95 ανωγειανών γυναικών από τη γερμανική φρουρά Ρεθύμνου. Ήταν ο οργανωτής της κλοπής των όπλων τους. Και εξαιτίας αυτού έγινε  κατόπιν εντολής του Μύλλερ του τότε Γερμανού διοικητή Κρήτης στις 13 Αυγούστου 1944 η ολοκληρωτική  καταστροφή των Ανωγείων

Αρκετά όμως με την αναδρομή και την πατριδογνωσία. Φυσικά τα Ανώγεια είπαμε γνωστά είναι για τις βεντέτες, τα φονικά και τις φούντες. Γιατί έτσι συμφέρει να προβάλλονται. Άλλωστε ποιόν ενδιαφέρει αν από εκεί κατάγεται ο Ψαραντώνης και ο αδερφός του ο Νίκος Ξυλούρης; Η  εικόνα μετράει και όχι η φωνή στις μέρες που ζούμε, έτσι δεν είναι; Ποιος δίνει πια άφτι, πέραν του σασμού;

ΠΩΣ ΝΑ ΣΩΠΑΣΩ ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ - YouTube 

* Η σημερινή μνεία στον Κλάδο έγινε γιατί η βαθιά βενιζελική γιαγιά μου, τόσο του Λευτεράκη Βενιζέλου που έγραφε στην Πατρίς, όποτε άκουγε το όνομα του, απλά βάραγε προσοχή. Και ήταν ένας άνθρωπος που δεν προσκυνούσε και δεν έδινε άφτι για κανέναν που δεν άξιζε!* 

(Άφτω-> Ανάβω, φλογίζομαι)