Διαχρονική δυστοπία

Ακόμα και την πιο σκοτεινή ώρα, νιώθει κανείς την ανάγκη να κοιτάξει ψηλά. Γιατί έτσι είμαστε οι άνθρωποι μάλλον φτιαγμένοι από αστερόσκονη. Οπότε, η εναρμόνιση μας με το σύμπαν είναι το ζητούμενο και ας μην είναι απαραίτητα το δεδομένο. Υποτίθεται οι τωρινές γενιές δεν έχουν δει πόλεμο. Αν και οι πόλεμοι πλέον διεξάγονται σε άλλα πεδία και δε συμπεριλαμβάνουν συνθήκες τύπου Τριανόν να περιορίζουν ή αντίστροφα επεκτείνουν, ή προασπίζουν τα σύνορα καi την όποια εδαφική ακεραιότητα των εμπλεκόμενων χωρών. Ας μην ξεχνάμε πόσο όλες αυτές οι κινήσεις στην παγκόσμια σκακιέρα είναι αλληλένδετες με τα συμφέροντα  που εξυπηρετούν. Αυτών που κινούν τα νήματα από το παρασκήνιο των εξελίξεων.

Και εμείς με τη σειρά μας, παρά τη μικρή γεωγραφική μας οντότητα αναλογικά, εξυπηρετούμε κάθε φορά κάποιων τα συμφέροντα, όταν η σύμπλευση μας παρουσιάζει για αυτούς ενδιαφέρον και κρίνεται προσοδοφόρα. Αλλά κάτι τέτοιο στην καλύτερη την εκάστοτε στιγμή να διασφαλίζει αμφίδρομο κέρδος. Άλλωστε δεν υπάρχουν καταστάσεις που κερδίζουν όλοι πάντα. Ένα είναι το σίγουρο. Η εγγύηση του κέρδους αποτελεί μακροχρόνια μια μούφα. Και καλό είναι να μη μπαίνουμε στη διαδικασία της αυτοεξαπάτησης!    

Με αυτά κατά νου και χωρίς την παραμικρή διάθεση συνωμοσιολογίας, που είναι και της μόδας, τελευταία μου τράβηξε ιδιαίτερα κάτι την προσοχή. Η αρνητική συγκυρία, όπως η προκείμενη πανδημία που ζούμε, μπορεί να έχει ως θετική συνέπεια πολλές αλυσιδωτές τεχνολογικές εξελίξεις. Τις οποίες αλλιώς ο κόσμος μας δε θα μπορούσε να προσαρμόσει στην καθημερινότητα του με τον ίδιο γρήγορο ρυθμό, που αναπτύσσονται τα ανθρώπινα τεχνολογικά επιτεύγματα.

Προσωπικά θεωρώ εξαιρετικά  εντυπωσιακές και ως χαρακτηριστικό παράδειγμα του τι μας έρχεται μετά τις απόψεις του Ray Kurzweil. Ο εφευρέτης και οραματιστής, που τη δεκαετία του 1980 έχει κάνει 147 προβλέψεις για το πως θα ήταν ο κόσμος το 2009. Από τις οποίες πραγματώθηκαν οι ογδόντα έξι. Και δεν αναφέρομαι σε έναν τυχαίο άνθρωπο, που έριξε τη τράπουλα, ή κοίταξε τη γυάλα. Και σαν ποσοστό να το δει κανείς, φαίνεται η αντίληψη και η διορατικότητα του. Και αυτό που είναι εξίσου συναρπαστικό, είναι ότι κάνει αυτό που λένε οι φίλοι μου οι Αυστραλοί. Αφού βάζει τα λεφτά του στη δέσμευση των λόγων του, επενδύει δηλαδή ανάλογα και κάνει εταιρείες. Και αν διαβλέπει ότι η συνεργασία με την  microsoft  για παράδειγμα, θα του δώσει περισσότερα πλεονεκτήματα ανάπτυξης, σε σχέση με τη μεμονωμένη προσπάθεια του, δε διστάζει να απαντήσει και σε αυτή την πρόκληση.         

Ray Kurzweil (USA) at Ci2019 - The Future of Intelligence, Artificial and Natural - YouTube

Δε γνωρίζω πόσοι από όλους μας αντιλαμβάνονται, ότι τα πρώτα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, τα πειραματίζεται το ολοκληρωτικό καθεστώς της Κίνας. Η αναγνώριση προσώπου μέσω της ίριδας για παράδειγμα και η απόδοση πόντων καλής συμπεριφοράς είναι χαρακτηριστικά σύγχρονο έμπρακτο δείγμα της ηγετικής της δύναμης.

Αλλά αυτή η παραπάνω αναφορά στηρίζεται στην από έξω θεώρηση των πραγμάτων. Και επειδή όλοι γνωρίζουν πόσο απέχει η θεωρία από την πράξη και τις αγαθές προθέσεις προκύπτουν διάφορα θέματα. Όμως αν το καλοσκεφτεί κανείς αυτά τα διλήμματα δεν είναι τωρινά, αλλά διαχρονικά. Τα έχει πραγματευτεί ο Πλάτωνας στην αλληγορία του Σπηλαίου, όπως και  η κλασσική δραματουργία του Αισχύλου, Σοφοκλή και Ευριπίδη και εκτός θεάτρου στο επίπεδο της ζωής παραμένουν ακόμα υπό αίρεση, ή υπό διαπραγμάτευση.   

Κατά πόσο ο άνθρωπος που ξεπερνά τα όρια του και κάνει την υπέρβαση  για παράδειγμα με τη  νανοτεχνολογία στην ουσία πραγματοποιεί μια ύβρη, ή απλά βελτιώνεται και εξελίσσει το έργο του Δημιουργού φέρνοντας τη φύση στα μέτρα του και μεταλλάσσοντας τα σε κάτι πρωτόγνωρο. Οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν θα απαντηθούν καθοδόν και στην πράξη. Γιατί οι υποσχέσεις που μας δίνει η νέα πραγματικότητα που θα προκύψει είναι πολύ δελεαστικές. Τόσο που αυτοί που θα κληθούν να απαντήσουν σε αυτές τις απορίες και να σταθούν στο ύψος των πραγμάτων ταυτόχρονα θα απαντούν στην μεγαλύτερη πρόκληση της ανθρωπότητας.  Και το ζήτημα είναι τα κριτήρια και τα μέτρα και σταθμά που προκύπτουν και θα αφορούν όλους μας, θα μας αντιμετωπίζουν σε ποια βάση, σαν τι οντότητα και σε ποιο πρόσωπο; Σαν άτομο; Σαν πολίτη που έχει δικαίωμα στην ιδιωτική του ζωή;  Κακά τα ψέματα, η ιδιωτική σφαίρα πλέον και στο απλό παράδειγμα του εμβολίου έδειξε στην πράξη πόσο διαμπερής και διάτρητη είναι. Πόσο μάλλον όσο μεγαλώνει το διακύβευμα ...

Zager & Evans - In the Year 2525 - YouTube

Πάντως αν μου δινόταν η δυνατότητα να διαλέξω τεχνολογική ανακάλυψη, θα ήθελα πολύ να προωθηθεί εκείνη, που θα μας έδινε τη δυνατότητα να συνομιλήσουμε με τα ζώα. Γιατί εκείνα σίγουρα κάτι ξέρουν καλύτερα!